Paleo ketchup

Ik at eigenlijk bijna nooit ketchup. Ik vond het lekker bij mijn hamburgertje en bij zo’n enorme gehaktbal met een gekookt ei erin. Ken je die? Maar verder eigenlijk niet. Ja, als ik weer eens een lijnpoging deed, dan skipte ik de mayonaise en koos in plaats daarvan voor tomatenketchup. Onder het mom ‘rode sausjes maken minder dik dan witte sausjes’. Dat hield ik nooit lang vol. Slechter is vaak nou eenmaal lekkerder. Tot ik erachter kwam hoeveel suiker er in ketchup zit. Van elke 100 gram ketchup (als we Heinz nemen, wat mij betreft toch ‘de echte’) is bijna een kwart suiker! Een kwart!!! Ik voel me toch een beetje belazerd. Sinds ik Paleo ben gaan eten, heb ik een aantal keer een poging ondernomen tomatenketchup te maken, want alle supermarktketchup is Paleotechnisch prut. Maar het was het iedere keer net niet. Of eigenlijk helemaal niet. Blijken die suikers verdorie toch wel heel belangrijk voor de smaakbeleving… Twee weken terug, toen ik dacht dat de zomer eindelijk was begonnen (hoe naïef, het komt momenteel weer met bakken uit de hemel) en ik bezig was met het voorbereiden van een bbq, heb ik een nieuwe poging ondernomen. En met succes: niet alleen leverde mijn experiment een heerlijke Paleo ketchup op, ik ontdekte later dat je er met een beetje aanpassing in ene moeite door een fantastische curry van kan maken!

Paleo ketchup

Paleo ketchup


  • 1 groot blikje tomatenpuree (140 gram)
  • 60 ml honing
  • 60 ml coconut aminos
  • 1 eetlepel appelcider azijn
  • 1 theelepel paprikapoeder
  • halve theelepel knoflookpoeder
  • halve theelepel peper
  • halve theelepel zout
  • mespuntje gemberpoeder

Klik op het ingrediënt om te zien welke ik gebruik


De bereiding is echt supersimpel: alles bij elkaar en roeren maar! Wees voorzichtig met de honing, je kunt beter eerst een beetje doen, dan proeven en eventueel bijzoeten. Zeker als je al een tijdje Paleo eet, is de ketchup al snel te zoet.

Dit recept levert zo’n 250 ml aan tomatenketchup op. Je kunt het overdoen in een glazen flesje of potje en dan is het in de koelkast te bewaren. Ik durf niet te zeggen hoe lang het houdbaar is. Ik ga er vanuit dat de houdbaarheid vergelijkbaar is met die van tomatenpuree, en laat ik die informatie nou nergens kunnen vinden. Een blikje dat je dicht laat, is zo ongeveer eeuwig houdbaar, maar als het eenmaal open is? geen idee. Op allerlei websites wordt geadviseerd om het in te vriezen, of onder een laagje olie te zetten, maar dat is in deze niet echt aan te raden. Mocht jij wel weten hoe lang het houdbaar is: ik hoor het graag!

En dan de curry-variant: dat is zelfs nog simpeler te maken. Gewoon net zo lang kerriepoeder toevoegen tot het sausje precies is zoals je hem lekker vindt. Eerlijk is eerlijk, deze Paleo ketchup is zalig, maar ik ben nog steeds geen grote ketchup-eter, maar die curry met een biologisch runderchipolata worstje van de bbq… mmmmm! Heel erg lekker! ^%& die regen, ik ga gewoon bbq-en!

Azijn is Paleo, maar niet altijd!

Azijn is Paleo, maar het zure is (sorry, ik kon het niet laten :) dat het niet altijd Paleo is. Het is nou niet echt een sexy product om over te schrijven, maar aangezien het een beetje een ‘sneaky’ product is, waar je makkelijk in kunt vergissen (I know I have!) is het toch wel handig er een beetje aandacht aan te besteden. Na een lange zoektocht, ben ik uitgekomen op deze twee:

paleo product azijn

Eigenlijk is azijn strikt genomen niet Paleo, aangezien het in de oertijd nog niet voorhanden was, maar daarmee is het nog niet meteen slecht voor je. Het is alleen even opletten geblazen. Vroeger had ik namelijk van die karamelkleurige azijn en ook toen ik begon met Paleo bleef ik het vrolijk gebruiken, want ‘wat zou er nou fout kunnen zijn aan azijn?’ Nou, een heleboel dus. Op een mooie dag had ik wat tijd over (dat heb ik niet vaak, vandaar dat mooie), besloot ik het etiket te lezen en daar zag ik staan: karamel. Wáát?! Dat karamelkleurige kleurtje, komt van . . . karamel! Tja, dat had ik zelf kunnen bedenken. Karamelkleurstof komt van de verhitting van suiker, toevallig Paleovijand nummer 1. Ik weet niet hoeveel er daarvan uiteindelijk in het product blijft hangen, maar voor de zekerheid: exit karamelkleurige azijn! Gelukkig bleek de variant zonder toevoegingen, natuurazijn van Bio+, er zo’n beetje naast te staan. En zo was deze transitie één van de makkelijkere Paleo-overstappen. Dacht ik.

Na een jaar lang zorgeloos liters mayonaise geproduceerd te hebben met deze natuurazijn (zie hier voor het recept voor mayonaise), begon ik met dit blog. En als ik ergens over schrijf, wil ik wel weten waar ik het over heb. Dus in ene zat ik druk na te denken over azijn: is verder alle azijn zonder toevoegingen oké? Nou, dat is niet helemaal zeker. Speciaal voor deze post heb ik me een beetje verdiept in de wereld van azijn. Azijn is het resultaat van een gistingsproces. Als iets kan gisten, kan het in feite azijn opleveren. Als het basisproduct Paleo is, denk ik dat de azijn zelf ook Paleo is. Druiven staan aan de basis van wijnazijn, appels aan die van appelciderazijn, deze zijn dus prima, maar wat denk je van rijstazijn of moutazijn? Dat zijn azijnsoorten die gebaseerd zijn op granen en reken ik dus tot de niet-Paleo-groep. Tja, tijd om dus even te kijken waarvan de natuurazijn van Bio+ eigenlijk gemaakt is (ik ben nu letterlijk even naar de voorraadkast gewandeld). Op het etiket staat als ingrediënt ‘natuurazijn’, kijk, dat schiet lekker op! Wel staat er vermeld dat de azijn glutenvrij is. Mmm, een rondje Googlen levert geen aanvullende informatie op. Het zou dus zomaar kunnen dat ik al schrijvende erachter kom dat ik met deze azijn al een jaar lang in de categorie ‘leuk geprobeerd, toch mislukt’ val. En zie daar het leven van een Paleoploeteraar in een notendop.

Ik heb de stoute schoenen aangetrokken en Bio+ gemaild. Na ongeveer een week ontving ik een heel aardig mailtje van ze, het duurde even want ze moesten het bij de producent navragen (blijkbaar produceren ze niet alles zelf), de natuurazijn is gebaseerd op tarwe, suikerriet en suikerbiet! Oh nee!! Ondanks dat je ervan uit mag gaan dat veel van de basis als het ware ‘vervliegt’ tijdens het fermenteren, anders zou Bio+ ook niet met droge ogen kunnen beweren dat hun azijn glutenvrij is, is het ‘cleaner’ om een azijn te gebruiken die als basis Paleo-verantwoorde ingrediënten gebruikt. Dus ik ben naar de winkel gegaan en heb biologische azijn op basis van appel en druiven gekocht. Omdat ik nieuwsgierig was, heb ik alle azijntjes geproefd. Eigenlijk had iemand daar foto’s van moeten maken. Want ondanks dat je in eerste instantie echt wel verschil proeft, is het na drie theelepeltjes azijn gewoon alleen nog maar ver-schrik-ke-lijk zuur. Haha! Inmiddels heb ik met de wijnazijn mayonaise gemaakt: smaakt prima!

Mayonaise Paleo-style

Bij Paleo denk je misschien niet meteen aan mayonaise. Toch is dat één van de dingen die ik het meeste maak en de basis voor bijna al mijn sauzen en dressings. Ik moest even de slag te pakken krijgen (lees: vijf pogingen waren nodig om een saus te krijgen die in ieder geval in de verte op mayo leek), maar deze manier van mayonaise maken is eigenlijk heel simpel. Tegenwoordig moet ik zelfs mijn potje bewaken tegen de niet-Paleo-ers. Zo lekker is mijn mayonaise Paleo-style!

Ondanks mijn opstartproblemen is dit een makkelijk recept: geen gedoe met druppelsgewijs olie toevoegen wat je overal leest. Gewoon alles bij elkaar en mixen maar. Trouwens, mayonaise-in-wording ziet er erg grappig uit, ik vind het iedere keer weer leuk om te maken!

palejo-paleo-recept-mayonaise

Mayonaise Paleo-style


  • 1 groot ei
  • 1 extra eigeel van een groot ei
  • peper
  • zout
  • 2 theelepels mosterd
  • azijn, ongeveer 10 ml
  • milde olijfolie, ongeveer 500 ml

Klik op het ingrediënt om te zien welke ik gebruik


Het is heel belangrijk dat alles op kamertemperatuur is, dus zorg dat je het ruim voordat je de mayonaise gaat maken, al buiten de koelkast hebt staan.

Je hebt verder een mengbeker van minstens 600 ml nodig, dat werkt het makkelijkst en een staafmixer met zo’n metalen voet zoals op de foto.

Doe het ei en het eigeel in de maatbeker. Voeg peper en zout naar smaak toe, dit is een kwestie van uitproberen. Voeg daarna twee theelepels mosterd toe. Ook hier gaat het om een kwestie van smaak. Ik merk dat ik de laatste tijd steeds meer mosterd toevoeg om het geheel wat pittiger te maken (schijnen de Fransen ook te doen, in Franse mayo zit over het algemeen meer mosterd dan in Nederlandse mayo). Met 2 theelepels krijg je in ieder geval een romige zachte mayo. Ik gebruik altijd grove mosterd, vandaar die spikkeltjes.

Voeg de azijn toe tot het streepje van de 100 ml, je hebt daar ongeveer 10 ml voor nodig. Ook hierbij is het een beetje spelen, want als je bijvoorbeeld meer mosterd hebt toegevoegd, zit je sneller aan de 100. Je zult zien dat de azijn een wat typische reactie op de rest heeft, geen nood, komt goed. Als je iets teveel azijn hebt gebruikt, wordt je mayonaise wat zurig. Dit is op zich ook heel lekker, maar wil je dit liever niet, dan kun je aan het einde wat honing toevoegen om de boel weer in balans te brengen.

Voeg dan de olijfolie toe tot het streepje van de 600 ml (en nee, niet zo truttig druppelen, gewoon lekker gieten!) en dan komt het leukste: mixen! Zet de staafmixer met de kap over de eigelen en zet hem dan pas aan. Tegelijkertijd trek je de staafmixer langzaam omhoog en aanschouw het wonder: mayonaise Paleo-style!! Let maar op: supergrappig om te zien.

Wat je vervolgens absoluut niet mag doen, is een pompende beweging maken met de staafmixer. Dat schijnt de mayonaise niet ten goede te komen….. dus ben ik eigenwijs en pomp ik de staafmixer een paar keer al ‘luchthappend’ (pas op, spettergevaar!) op en neer. Wordt de mayo wat dikker van en dat vind ik lekker… dus…

Ik bewaar de mayonaise in een weckpotje in de koelkast gedurende maximaal een week. Het is zo al heerlijk, maar ook een perfecte basis voor allerhande sausjes en dressings: voeg wat knoflook toe of kerrie en je hebt weer een heel andere saus. Mayonaise Paleo-style met knoflook kun je bijvoorbeeld serveren bij kipspiesjes in honing-mosterd marinade. De kerrie-variant gaat op zijn beurt weer fantastisch samen met kokoskip.

Als je de mayonaise in contact laat komen met warm eten, gaat hij vrij snel ‘lopen’, ik heb dat opgelost door het in een apart bakje los erbij te serveren. Geniet ervan en ik hoor graag hoeveel pogingen jij nodig had om tot de perfecte mayonaise te komen! (één van mijn pogingen leverde een schuimend resultaat op, heel bijzonder, maar ik heb het toch maar niet opgegeten :).